سيد علاء الدين محمد گلستانه

90

منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)

يك سال انتظار كشيد و خداى تعالى ، از اين جهت ، او را در قرآن مجيد ، « صادق الوعد » ياد فرموده . [ مذمت بهتان ] دويّم از جملهء سخنان بد كه حضرت از آن نهى فرموده ، بهتان است . و از جملهء آنچه در ذمّ بهتان و افترا وارد شده ، روايتى است كه كلينى رحمه الله از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كند كه فرمود : كسى كه بهتان زند مرد مؤمنى يا زن مؤمنه‌اى را و بگويد در باب او چيزى [ را ] كه در او نباشد ، خداى تعالى ، او را مبعوث مىسازد روز قيامت در طينت خِبال ، تا وقتى كه از عهدهء آنچه گفته ، بيرون آيد . عبد اللَّه ابن يعفور - كه راوى حديث است - ، مىگويد كه پرسيدم كه : طينت خِبال ، چه چيز است ؟ حضرت فرمود كه : چرك و ريمى است كه از فَرْج‌هاى زنان زناكار ، بيرون مىآيد . « 1 » و از آن حضرت ، روايت كرده كه فرمود : كسى كه در باب مؤمنى حكايتى نقل كند كه غرضش در آن ، نقلِ عيب آن مؤمن و انداختن او از نظر مردم باشد ، خداى تعالى ، او را از ولايت خود ، بيرون مىكند و در ولايت شيطان ، داخل مىسازد و بعد از آن ، شيطان هم او را قبول نمىكند . « 2 » و اين حديث ، هم شامل بهتان است ، و هم شامل حكايت بدى شخصى كه در او موجود باشد كه عبارت از غيبت است ، و احاديثى كه در باب مذمّت دروغ و عِقاب آن مذكور شد هم ، شامل بهتان است . [ مذمت سخنان گناه آلود ] سيّم از آنها ، سخنى است كه متضمّن معصيتى باشد ، و اگر چه اين قِسم به حَسَب ظاهر ، شامل همهء اقسام هست ، امّا به قرينهء مقابله ، مراد از اين قِسم ، غير آن اقسام مذكوره خواهد بود ؛ مثل غيبت و دشنام و لعن و اسناد كفر ، و كلامى كه متضمّن شماتت بوده باشد . و كلامى كه مخالف خيرخواهى باشد در جايى كه كسى به كسى مشورت كند يا مطلقاً ، و سرزنش كردن كسى و ايذاى مسلمانى كردن به غيرِ دشنام ، و حقير شمردن او و گفتن سخنى چند كه باعث رنجش و عداوت ميان مردم شود ، يا متضمّن ضرر مؤمنى باشد و غير اينها .

--> ( 1 ) . همان ، ص 357 و 358 ، ح 5 . ( 2 ) . همان ، ص 358 ، ح 1 .